Renovatieplicht: wat moet je doen en tegen wanneer?
Koop je in Vlaanderen een woning of appartement met EPC-label E of F, dan moet je die binnen 6 jaar na de akte renoveren tot minstens label D. Dat geldt voor aktes sinds 1 januari 2023. Je bewijst het met een nieuw EPC. Haal je de termijn niet, dan riskeer je een boete van 500 tot 5.000 euro.
Voor wie geldt de renovatieplicht?
De renovatieplicht geldt voor wie een woning of appartement met label E of F verwerft via een notariële akte. Het gaat om:
- een verkoop, ruil of schenking in volle eigendom, of een inbreng in een vennootschap;
- het vestigen of overdragen van een opstalrecht of erfpacht.
Ook een tweede verblijf of vakantiewoning valt eronder. Het maakt niet uit of je er woont.
De renovatieplicht geldt niet:
- bij een erfenis, maar een plicht die al liep, neemt de erfgenaam wel over;
- als je enkel het vruchtgebruik of enkel de naakte eigendom krijgt;
- in bepaalde gevallen van echtscheiding of einde van samenwonen, als je allebei al eigenaar was en één van jullie er blijft wonen;
- voor een beschermd monument, een woning in een beschermd stads- of dorpsgezicht, of een woning op de inventaris van bouwkundig erfgoed;
- als je de woning binnen de termijn sloopt.
Bij een appartement geldt de plicht per wooneenheid, niet voor de gemeenschappelijke delen. Wie verkoopt, moet in de advertentie vermelden dat er een renovatieplicht op de woning rust.
Tegen wanneer en tot welk label?
| Datum van de akte | Te halen label, woning | Te halen label, appartement | Status |
|---|---|---|---|
| sinds 1 januari 2023, bij aankoop met label E of F | minstens D | minstens D | geldt nu, termijn 6 jaar |
| vanaf 1 januari 2028 | C | C | gepland, afschaffing aangekondigd (zie hieronder) |
| vanaf 1 januari 2035 | B | C | gepland, afschaffing aangekondigd |
| vanaf 1 januari 2040 | A | B | gepland, afschaffing aangekondigd |
| vanaf 1 januari 2045 | A | A | gepland, afschaffing aangekondigd |
Bron: vlaanderen.be, Renovatieverplichting voor residentiële gebouwen, gecontroleerd op 28-10-2026.
Voorbeeld. Is je akte verleden op 1 februari 2024, dan moet je vóór 1 februari 2030 aan de plicht voldoen.
Van 5 naar 6 jaar. De termijn was eerst 5 jaar. De Vlaamse Regering verlengde hem naar 6 jaar, bij besluit van 12 december 2025. Dat geldt sinds 1 januari 2026, voor nieuwe en voor lopende aankopen.
Het pad na 2028 ligt niet vast. Het Vlaamse regeerakkoord 2024 tot 2029 kondigde aan dat de renovatieplicht beperkt blijft tot label D. De strengere stappen vanaf 2028 zouden verdwijnen. Op 19 oktober 2026 stond die afschaffing volgens advocatenkantoor Monard Law nog niet in de regelgeving. Het Energiebesluit bevat de stappen naar label C, B en A dus nog. Valt je akte op of na 1 januari 2028, vraag dan aan je notaris welk label voor jou geldt. We passen deze tabel aan zodra het besluit verschijnt.
Wat gebeurt er als je de termijn niet haalt?
Na 6 jaar kijkt het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap of er een nieuw EPC is, en of dat het vereiste label haalt. Zo niet, dan start een handhavingsprocedure. Voor een woning of appartement riskeer je een administratieve geldboete van 500 tot 5.000 euro.
De boete heft je plicht niet op. Je krijgt meteen een nieuwe termijn om het label alsnog te halen. Volgens de Vlaamse overheid wordt voor woningen een genuanceerd handhavingskader uitgewerkt.
Verkoop je de woning binnen de 6 jaar? Dan moet de nieuwe eigenaar binnen de resterende termijn aan dezelfde eisen voldoen.
Welke werken helpen je label het meest?
Dat hangt van je woning af. Je EPC geeft aanbevelingen voor jouw huis. Woningpas, het digitale paspoort van je woning, toont welke renovaties nog nodig zijn en voor welke premies je in aanmerking komt. Met "Test uw EPC" op vlaanderen.be schat je zelf in hoe je woning scoort. Een energiedeskundige type A maakt je EPC op.
De werken waarvoor Mijn VerbouwPremie bestaat, geven een idee van wat meetelt:
- isolatie van dak, buitenmuren en vloer;
- ramen en deuren, met hoogrendementsglas;
- verwarming en warm water: een warmtepomp of warmtepompboiler.
Voor je verwarming lees je de keuzes bij gasketel vervangen, of je rekent ze uit met de verwarmingstool. Een warmtepomp gaat vanaf 1 januari 2027 waarschijnlijk zwaarder wegen in je EPC. De Vlaamse Regering wil dan een lagere omrekenfactor voor elektriciteit gebruiken, van 2,5 naar 1,9. Zo krijgt een warmtepomp sneller een beter label. Dat staat in de visienota Actieplan Warmtepompen 2030 van 3 juli 2026.
Wat isolatie en nieuwe ramen opleveren, lees je in het overzicht van alle onderwerpen. Wil je weten of zonnepanelen bij jou lonen, reken het uit met de zonnepanelentool.
Premies en leningen voor je renovatie
Premies en leningen vraag je zelf aan, via Mijn VerbouwLoket. Het Energiehuis van je gemeente helpt je op weg.
Mijn VerbouwPremie. Wat je krijgt, hangt af van je inkomenscategorie:
| Inkomenscategorie | Premie voor isolatie en ramen | Premie voor warmtepomp en warmtepompboiler |
|---|---|---|
| 3 en 4 (laagste inkomens) | ja | ja |
| 1 en 2 (hoogste inkomens) | nee, sinds 1 maart 2026 | ja, voor aanvragen tot en met 31 december 2027 |
Bron: vlaanderen.be, Wijzigingen Mijn VerbouwPremie vanaf 2026, gecontroleerd op 28-10-2026. De bedragen en inkomensgrenzen staan bij de premie voor een warmtepomp.
Mijn EPC-labelpremie. Die premie is gestopt op 1 juli 2026. Dossiers die al eerder bij Fluvius waren aangemeld, vallen onder een uitzondering.
Mijn VerbouwLening. Die lening van de Vlaamse overheid gaat van 4.000 tot 60.000 euro. Ze geldt voor dezelfde werken als de premie, en ook voor zonnepanelen. Categorie 1 kan de lening niet krijgen. Voorwaarden en rente: zie Mijn VerbouwLening. Wij verdienen niets aan leningen.
Btw. Voor renovatie van een woning van 10 jaar of ouder betaal je 6 procent btw als de aannemer levert en plaatst.
Veelgestelde vragen
Geldt de renovatieplicht ook bij een erfenis?
Nee. Een erfenis valt niet onder de renovatieplicht. Liep er al een renovatieplicht toen je de woning erfde, dan moet je die wel afmaken binnen de resterende termijn. Koop je de andere erfgenamen uit, dan geldt de plicht wel.
Hoeveel tijd heb ik na de aankoop?
6 jaar, te rekenen vanaf de datum van de notariële akte. Die termijn geldt sinds 1 januari 2026, ook voor aankopen van vóór die datum. Daarvoor was het 5 jaar.
Wat als ik de woning binnen de termijn verkoop?
Dan neemt de koper je plicht over. Hij moet binnen de resterende termijn hetzelfde label halen dat jij moest halen. Als verkoper moet je de renovatieplicht ook in je advertentie vermelden.
Geldt de renovatieplicht ook voor een appartement?
Ja, per wooneenheid. De plicht geldt niet voor het hele gebouw of de gemeenschappelijke delen, zoals een gedeeld dak. Voor werken aan gemeenschappelijke delen beslist de vereniging van mede-eigenaars.
Moet ik het nieuwe EPC zelf indienen?
Nee. Als de energiedeskundige het nieuwe EPC indient, komt het automatisch in de databank van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap terecht. Je hoeft niets apart te melden.
Hoe hoog is de boete als ik het label niet haal?
Voor een woning of appartement 500 tot 5.000 euro. Je krijgt daarna een nieuwe termijn, want de boete heft de plicht niet op.
Bronnen
- Vlaamse overheid, Renovatieverplichting voor residentiële gebouwen
- Vlaamse overheid, Wijzigingen Mijn VerbouwPremie vanaf 2026
- Vlaamse overheid, Werken die in aanmerking komen voor Mijn VerbouwPremie
- Vlaamse overheid, Mijn VerbouwPremie (overzicht en Woningpas)
- Vlaamse overheid, Vraag Mijn VerbouwPremie aan
- Vlaamse overheid, Mijn VerbouwLening
- Vlaams Energie- en Klimaatagentschap, Wat wijzigt er in 2026? (3 december 2025)
- Vlaams Energie- en Klimaatagentschap, Mijn VerbouwLening is nog voordeliger in 2026 (7 januari 2026)
- Vlaamse Regering, Visienota Actieplan Warmtepompen 2030 (3 juli 2026)
- Legal News, Monard Law, Recente wijziging van de renovatieplicht in Vlaanderen (19 oktober 2026)
- Test Aankoop, Welk btw-tarief voor werkzaamheden aan je woning?